سيد محمد جواد ذهنى تهرانى

332

توضيح المباني في شرح مختصر المعاني (فارسى)

مثل ادّعاء كردن چيزى كه با بيّنه و برهان همراه است مىباشد . و نيز اجماع دارند كه استعاره از تشبيه ابلغ است چه آن‌كه استعاره نوعى از مجاز مىباشد . فصل در بيان ابلغ بودن مجاز و كنايه و استعاره از غير خودشان شارح گويد : بگفته مصنّف دو امر بين حضرات اتّفاقى و اجماعى است : الف : مجاز از حقيقت و كنايه از تصريح ابلغ مىباشند و دليل آن اينستكه : در ايندو ( مجاز و كنايه ) انتقال از ملزوم به لازم بوده لاجرم هم چون ادّعاء كردن چيزى با بيّنه و برهان مىباشند چه آنكه وجود ملزوم مقتضى وجود لازم است زيرا انفكاك ملزوم از لازم ممتنع مىباشد . ب : استعاره از تشبيه ابلغ است زيرا استعاره نوعى از مجاز بوده كه گفتيم از حقيقت ابلغ مىباشد . تنبيه و تذكر قابل توجّه است معناى اينكه گفتيم مجاز و كنايه ابلغ از حقيقت و تصريح مىباشند اين نيست كه در واقع مشتمل بر زيادى هستند كه حقيقت و تصريح فاقد آن زيادى مىباشند بلكه مراد اينستكه مجاز و كنايه مفيد تأكيد زائدى بوده و در مقام اثبات از تأكيد و تأييد بيشترى برخوردار هستند و نيز در استعاره از آن اينطور فهميده مىشود كه وصف در مشبه